Jak kupić wierzytelność, przewodnik dla inwestora

Wierzytelność kupuje się umową przelewu (cesji) zawartą z wierzycielem, za cenę niższą od wartości długu. Zanim zapłacisz, sprawdź dokumenty, przedawnienie, status sądowy i sytuację dłużnika, a po zakupie zawiadom dłużnika o cesji i, przy długu z wyrokiem, uzyskaj klauzulę wykonalności na swoją rzecz. Ten przewodnik prowadzi przez cały proces z perspektywy firmy, która chce kupować długi regularnie albo okazjonalnie.

Kto może kupować wierzytelności

Kodeks cywilny nie ogranicza kręgu nabywców. Kupować wierzytelności może firma windykacyjna, fundusz sekurytyzacyjny, kancelaria, inna firma, a nawet osoba prywatna. Na giełdzie Dluznik.info kupować mogą jednak wyłącznie firmy z KRS albo CEIDG, czynne na białej liście podatników VAT. Inwestor prowadzący jednoosobową działalność kupuje na swoją firmę. To ogranicza dostęp do danych dłużników do podmiotów, które odpowiadają za nie jak przedsiębiorcy.

Krok 1. Określ, czego szukasz

Zanim zaczniesz przeglądać oferty, ustal kryteria. Profesjonalni kupujący dzielą wierzytelności według kilku osi:

• Status sądowy. Dług przedsądowy jest tańszy, ale wymaga procesu. Dług z nakazem zapłaty albo wyrokiem ma przesądzone istnienie. Tytuł z klauzulą wykonalności pozwala od razu iść do komornika.
• Typ dłużnika. Spółka z KRS ma jawne sprawozdania i majątek firmowy. Jednoosobowa firma odpowiada całym majątkiem właściciela. Konsument wymaga ostrożności i znajomości przepisów konsumenckich.
• Kwota i wiek. Duże, świeże długi są droższe, ale szybciej się zwracają. Stare, małe długi są tanie, ale często nieściągalne.
• Region i branża. Jeśli współpracujesz z kancelariami w konkretnych województwach albo znasz daną branżę, szukaj tam.

Na giełdzie te kryteria zapisujesz jako filtry i alerty. Plan Inwestor pozwala na 5 zapisanych filtrów naraz z mailem dziennym, Profesjonalny na 50, także z alertem natychmiastowym. Możesz też opublikować zapytanie kupna, które widzą sprzedający.

Krok 2. Oceń ofertę na podstawie danych publicznych

Lista ofert pokazuje kwotę, rodzaj tytułu, wiek długu, status sądowy, województwo, branżę i cenę wywoławczą. Przy spółkach kapitałowych z KRS widać też nazwę, KRS, NIP i miejscowość siedziby. To wystarczy, żeby wstępnie ocenić ofertę i sprawdzić spółkę w KRS i wykazie podatników VAT.

Każda oferta ma widełki wyceny liczone tymi samymi regułami, które publikujemy na stronie wycena wierzytelności. Jeśli cena wywoławcza jest w dolnej części widełek, oferta jest atrakcyjna cenowo. Jeśli wyraźnie powyżej, sprawdź, czy dokumenty to uzasadniają.

Krok 3. Odblokuj szczegóły i przeanalizuj dokumenty

Szczegóły oferty (dane dłużnika i dokumenty) odblokowujesz po zaakceptowaniu umowy poufności z danym sprzedającym. Dostęp trwa 30 dni albo do zamknięcia oferty. Dokumenty oglądasz w przeglądarce ze znakiem wodnym Twojej firmy, a pojedyncze pliki możesz pobrać, najwyżej 20 na dobę.

Na co patrzeć w dokumentach:

1. Zgodność danych. NIP, kwota i daty na fakturze muszą zgadzać się z ofertą.
2. Dowód wykonania świadczenia. Protokół odbioru albo dokument dostawy utrudnia dłużnikowi zakwestionowanie długu.
3. Wezwanie do zapłaty i dowód jego wysłania. Pokazuje, że dłużnik wiedział o długu.
4. Uznanie długu. Prośba o raty albo częściowa wpłata przerywa bieg przedawnienia i ułatwia proces.
5. Przedawnienie. Policz termin sam. Giełda odrzuca oferty z mniej niż 60 dniami zapasu, ale Ty potrzebujesz czasu na działania.
6. Zakaz cesji. Przejrzyj umowę z dłużnikiem. Sprzedający oświadcza brak zakazu, ale własna kontrola nic nie kosztuje.
7. Orzeczenie i klauzula. Sprawdź prawomocność, sygnaturę i to, czy tytuł wykonawczy jest w oryginale u sprzedającego.

Przed zakupem warto też sprawdzić dłużnika w publicznych rejestrach (KRS, Krajowy Rejestr Zadłużonych, wykaz podatników VAT) i ocenić, czy prowadzi działalność, ma majątek i nie jest w likwidacji.

Krok 4. Ustal cenę i złóż ofertę kupna

Cena zależy od Twojego modelu: ile kosztuje Cię dochodzenie długu, jak długo potrwa i jakie jest prawdopodobieństwo spłaty. Na giełdzie składasz ofertę kupna z kwotą i terminem ważności. Sprzedający może ją przyjąć albo odrzucić, a historia negocjacji zostaje w panelu. Przyjęcie oferty udostępnia obu firmom kontakt e-mail i wzór umowy cesji wypełniony danymi oferty.

Krok 5. Podpisz umowę cesji i zapłać

Umowa przelewu wierzytelności powinna dokładnie oznaczać dług, dłużnika, cenę, moment przejścia wierzytelności, oświadczenia zbywcy i zasady wydania dokumentów. Pełny wzór znajdziesz na stronie umowa cesji wierzytelności wzór. Zwróć uwagę na odpowiedzialność zbywcy: z mocy prawa odpowiada on za istnienie wierzytelności, a za wypłacalność dłużnika tylko wtedy, gdy to przyjął (art. 516 Kodeksu cywilnego).

Cenę płacisz bezpośrednio sprzedającemu, przelewem według umowy. Serwis nie pośredniczy w płatności i nie pobiera prowizji. Przy długu z tytułem wykonawczym podpiszcie umowę z podpisami poświadczonymi notarialnie, bo bez tego nie uzyskasz klauzuli wykonalności na swoją rzecz.

Krok 6. Zawiadom dłużnika i przejmij sprawę

Dopóki dłużnik nie wie o przelewie, może skutecznie zapłacić zbywcy (art. 512 Kodeksu cywilnego). Dlatego zaraz po zakupie wyślij mu zawiadomienie o cesji z rachunkiem do zapłaty i informacją z art. 14 RODO. Wzór jest na stronie zawiadomienie o cesji wierzytelności.

Przy długu z wyrokiem złóż wniosek o nadanie klauzuli wykonalności na swoją rzecz (art. 788 Kodeksu postępowania cywilnego). Jeśli egzekucja już trwa, zawiadom komornika o zmianie wierzyciela i przedstaw tytuł z klauzulą.

Najczęstsze błędy kupujących

• Zakup bez sprawdzenia przedawnienia albo z minimalnym zapasem czasu.
• Brak dowodu wykonania świadczenia przy długu przedsądowym.
• Umowa bez notarialnie poświadczonych podpisów przy długu z tytułem wykonawczym.
• Opóźnione zawiadomienie dłużnika, przez które pieniądze trafiają do zbywcy.
• Kupowanie długów konsumenckich bez znajomości ograniczeń, jakie przepisy nakładają na nabywców takich wierzytelności.

Gdzie zacząć

Przejrzyj aktualne oferty na liście i ustaw pierwszy filtr. Plany dla kupujących, limity odblokowań i alertów opisuje strona kupię dług.