Jak sprzedać dług po wyroku sądowym krok po kroku
Aktualizacja
Dług po wyroku sprzedajesz tak samo jak każdą wierzytelność, umową cesji, ale z trzema różnicami: wyrok podnosi cenę, umowę warto podpisać z podpisami poświadczonymi notarialnie, a nabywca musi uzyskać klauzulę wykonalności na swoją rzecz. Poniżej cały proces krok po kroku, z typowymi pułapkami i odpowiedziami na pytania, które zadają sprzedający długi z nakazem zapłaty albo wyrokiem.
Dlaczego dług z wyrokiem jest wart więcej
Dla kupującego największym ryzykiem jest spór. Dłużnik może twierdzić, że usługa była wadliwa, towar nie dotarł albo faktura jest zawyżona. Prawomocny wyrok albo nakaz zapłaty zamyka tę dyskusję. Do tego roszczenie stwierdzone prawomocnym orzeczeniem przedawnia się dopiero po sześciu latach (art. 125 Kodeksu cywilnego), nawet jeśli pierwotnie przedawniało się po dwóch albo trzech. Kupujący ma więc pewność co do długu i czas na egzekucję.
W regułach wyceny nakaz zapłaty albo wyrok prawomocny mnoży procent bazowy przez 1,2, a tytuł z klauzulą wykonalności przez 1,3. Dla faktury na 30 000 zł od spółki, 1 do 2 lat po terminie, widełki rosną z 3 000 do 6 600 zł bez wyroku do 3 600 do 7 920 zł z nakazem i 3 900 do 8 580 zł z klauzulą. Swój przypadek policzysz w narzędziu wycena wierzytelności.
Krok 1. Sprawdź, co dokładnie masz
Zbierz dokumenty sprawy i ustal stan prawny:
- Nakaz zapłaty albo wyrok i informację, czy jest prawomocny (stwierdzenie prawomocności na odpisie albo w systemie sądu).
- Tytuł wykonawczy, czyli orzeczenie z klauzulą wykonalności, jeśli sąd już ją nadał. Sprawdź, czy masz oryginał.
- Stan egzekucji. Czy wniosek do komornika był złożony, czy egzekucja trwa, czy została umorzona z powodu bezskuteczności.
- Zakres zasądzenia. Należność główna, odsetki od jakiej daty, koszty procesu i zastępstwa procesowego.
Od tego zależy status w ofercie: „nakaz zapłaty albo wyrok prawomocny”, „tytuł z klauzulą wykonalności” albo „umorzona egzekucja”.
Krok 2. Policz termin przedawnienia
Sześcioletni termin liczy się od dnia uprawomocnienia orzeczenia. Bieg przedawnienia przerywa każda czynność przed komornikiem przedsięwzięta bezpośrednio w celu egzekucji, więc po umorzeniu egzekucji termin biegnie od nowa. Giełda nie przyjmie oferty, jeśli do końca przedawnienia zostało mniej niż 60 dni. Przy długu z wyrokiem to rzadki problem, ale przy starych tytułach warto policzyć dokładnie.
Krok 3. Wystaw ofertę z etykietą „potwierdzony przez sąd”
W kreatorze oferty wybierasz status sądowy i dodajesz odpis orzeczenia. Sygnatura i data orzeczenia trafiają do danych chronionych, widocznych tylko dla kupujących po umowie poufności. Na liście ofert widać etykietę „potwierdzony przez sąd”, która przyciąga kupujących szukających właśnie takich długów. Fundusze i firmy windykacyjne często ustawiają alerty tylko na ten status.
Jeśli dłużnik jest spółką z KRS, serwis wysyła mu zawiadomienie o zamiarze publikacji z 14 dniami na spłatę albo sprzeciw. Sprzeciw zdejmuje ofertę, ale przy długu z prawomocnym orzeczeniem możesz ją przywrócić, dodając to orzeczenie. Dług jednoosobowej firmy albo osoby prywatnej publikujemy anonimowo, bez zawiadomienia przed publikacją.
Krok 4. Wybierz ofertę kupna
Kupujący odblokowują szczegóły, oglądają orzeczenie i dokumenty ze znakiem wodnym, a potem składają oferty kupna z kwotą i terminem ważności. Przy długach z wyrokiem warto porównać nie tylko kwotę, ale też termin zapłaty ceny. Po przyjęciu oferty dostajesz kontakt z kupującym i wzór umowy cesji.
Krok 5. Podpisz umowę cesji z poświadczonymi podpisami
Nabywca, który chce prowadzić egzekucję na podstawie Twojego wyroku, składa wniosek o nadanie klauzuli wykonalności na swoją rzecz. Zgodnie z art. 788 Kodeksu postępowania cywilnego przejście uprawnienia musi być wykazane dokumentem urzędowym albo prywatnym z podpisem urzędowo poświadczonym. W praktyce oznacza to umowę cesji z podpisami poświadczonymi przez notariusza. Koszt poświadczenia jest niewielki w porównaniu z wartością długu, a bez niego nabywca musiałby wytaczać powództwo o nadanie klauzuli.
W umowie wskaż sygnaturę akt, sąd, datę orzeczenia i zakres przenoszonych należności: należność główną, odsetki i zasądzone koszty. Wzór z miejscem na te dane znajdziesz na stronie umowa cesji wierzytelności wzór.
Krok 6. Wydaj dokumenty i zamknij sprawę po swojej stronie
- Przekaż nabywcy oryginał tytułu wykonawczego i pozostałe dokumenty protokołem przekazania.
- Jeśli egzekucja trwa, uzgodnij z nabywcą, kto zawiadamia komornika o zmianie wierzyciela. Do czasu wstąpienia nabywcy komornik prowadzi sprawę na Twoją rzecz.
- Wyślij dłużnikowi zawiadomienie o cesji albo upewnij się, że zrobił to nabywca. Wzór jest na stronie zawiadomienie o cesji wierzytelności.
- Oznacz ofertę w panelu jako sprzedaną. Kwoty, które dłużnik wpłaci Tobie po cesji, przekaż nabywcy.
Co z kosztami procesu i odsetkami
Z wierzytelnością przechodzą na nabywcę wszelkie związane z nią prawa, w szczególności roszczenie o zaległe odsetki (art. 509 § 2 Kodeksu cywilnego). Zasądzone koszty procesu też mogą być przedmiotem cesji. Strony mogą jednak umówić się inaczej, na przykład zostawić koszty zbywcy. Zakres cesji i cenę ustalcie jasno w umowie, żeby uniknąć sporów przy egzekucji.
Dług z umorzoną egzekucją
Umorzenie egzekucji z powodu bezskuteczności nie oznacza, że dług przepadł. Tytuł wykonawczy zachowuje moc, a przedawnienie biegnie od nowa. Taki dług ma niski mnożnik wyceny, 0,4, ale wciąż znajduje kupujących: fundusze z długim horyzontem, które monitorują sytuację dłużników i wracają do egzekucji, gdy pojawi się majątek. Jeśli nie chcesz trzymać takiego tytułu latami, sprzedaż jest rozsądnym wyjściem.
Podsumowanie
Wyrok albo nakaz zapłaty to Twój najsilniejszy argument cenowy. Przygotuj odpis z prawomocnością i tytuł wykonawczy, wystaw ofertę z etykietą „potwierdzony przez sąd”, podpisz umowę cesji z poświadczonymi podpisami i wydaj dokumenty nabywcy. Krótkie omówienie z tabelą widełek dla każdego statusu znajdziesz na stronie sprzedaż długu po wyroku sądowym.