Jakie długi można sprzedać i jakie dokumenty

Sprzedać można każdą wierzytelność pieniężną, której przelewu nie zakazuje umowa, ustawa ani właściwość zobowiązania (art. 509 Kodeksu cywilnego). Na giełdzie przyjmujemy jednak tylko długi wymagalne od co najmniej 60 dni, od 500 zł, udokumentowane, niesporne, nieprzedawnione i od dłużnika, który nie jest w upadłości. Te warunki chronią kupującego przed zakupem kłopotu, a sprzedającego przed zarzutem bezprawnej publikacji. Poniżej pełna lista warunków, dokumentów i wyłączeń.

Warunki, które musi spełnić dług

Wymagalność od 60 dni i kwota od 500 zł

Dług musi być wymagalny, czyli termin płatności musi minąć, i to co najmniej 60 dni wcześniej. Łączna kwota wobec jednego wierzyciela to minimum 500 zł. Krótsza zwłoka to zwykle zwykłe opóźnienie w płatnościach, a nie dług do sprzedaży. Mniejsze kwoty lepiej odzyskać wezwaniem do zapłaty albo w postępowaniu upominawczym.

Dokumenty i wezwanie do zapłaty

Wierzytelność musi wynikać z dokumentu: faktury albo umowy. Do tego potrzebne jest wezwanie do zapłaty wysłane co najmniej 30 dni przed publikacją oferty, z dowodem wysłania. Na giełdzie wezwanie powinno zawierać ostrzeżenie o możliwej sprzedaży wierzytelności. Kreator wezwania w panelu dodaje tę formułę sam.

Brak sporu

Dłużnik nie może kwestionować długu. Jeśli reklamował towar, odmówił odbioru usługi albo toczy się sprawa, w której podniósł zarzut co do istnienia długu, taki dług nie trafi na giełdę bez wyroku. Dług z prawomocnym wyrokiem albo nakazem zapłaty jest oznaczony jako „potwierdzony przez sąd” i jest dla kupujących najbardziej wartościowy.

Brak przedawnienia z zapasem

Przedawnienie liczymy z rodzaju tytułu. Roszczenia związane z działalnością gospodarczą przedawniają się z upływem trzech lat, a koniec terminu przypada na ostatni dzień roku kalendarzowego (art. 118 Kodeksu cywilnego). Niektóre roszczenia, na przykład z umowy sprzedaży, przedawniają się po dwóch latach. Roszczenie stwierdzone prawomocnym wyrokiem przedawnia się po sześciu latach. Giełda odrzuca ofertę, gdy do końca biegu przedawnienia zostało mniej niż 60 dni, bo kupujący nie zdążyłby podjąć działań.

Dłużnik poza upadłością i restrukturyzacją

Przed publikacją i codziennie dla aktywnych ofert sprawdzamy dłużnika w Krajowym Rejestrze Zadłużonych. Wpis o upadłości albo restrukturyzacji zdejmuje ofertę. W takiej sytuacji wierzytelność zgłasza się w postępowaniu, a nie sprzedaje na giełdzie.

Brak zakazu cesji

Przeczytaj umowę z dłużnikiem. Zastrzeżenie, że przelew wierzytelności wymaga zgody dłużnika, jest skuteczne i blokuje sprzedaż bez tej zgody. Przy każdej ofercie oświadczasz, że takiego zakazu nie ma.

Jakich długów nie można sprzedać na giełdzie

• Kredyty bankowe. Są objęte tajemnicą bankową (art. 104 Prawa bankowego), a ich sprzedaż odbywa się w szczególnym trybie.
• Długi za usługi medyczne. Ujawniałyby dane o zdrowiu, które RODO chroni szczególnie (art. 9).
• Alimenty. Ze względu na charakter zobowiązania.
• Kary umowne bez wyroku. Zbyt często są przedmiotem sporu.
• Same odsetki i koszty. Bez należności głównej nie ma czego sprzedawać.
• Przedawnione długi konsumentów. Sąd uwzględnia przedawnienie wobec konsumenta z urzędu (art. 117 § 2¹ Kodeksu cywilnego).

Czy można sprzedać dług osoby prywatnej albo jednoosobowej firmy

Tak, jeśli wierzycielem jest firma. Taka oferta jest jednak publicznie anonimowa: kupujący widzą kwotę, rodzaj tytułu, wiek długu, status sądowy i województwo, ale nie widzą imienia, nazwiska, nazwy firmy ani NIP. Dane dłużnika i dokumenty udostępniamy tylko zweryfikowanej firmie, która zaakceptowała umowę poufności z Tobą. Z nazwą publikujemy wyłącznie spółki kapitałowe, spółdzielnie, fundacje i stowarzyszenia z KRS, po zawiadomieniu i 14 dniach na sprzeciw. Pełne zasady opisują zasady giełdy.

Lista dokumentów do przygotowania

Zanim zaczniesz kreator oferty, zbierz w jednym folderze:

1. Dokument źródłowy. Faktura VAT, umowa, zamówienie z potwierdzeniem, umowa najmu albo umowa o dzieło.
2. Dowód wykonania. Protokół odbioru, dokument dostawy, potwierdzenie wykonania usługi, korespondencja potwierdzająca realizację.
3. Wezwanie do zapłaty. Z datą, kwotą, terminem zapłaty i informacją o możliwej sprzedaży wierzytelności.
4. Dowód wysłania wezwania. Potwierdzenie nadania listu poleconego albo e-mail z potwierdzeniem doręczenia.
5. Korespondencja z dłużnikiem. Uznanie długu, prośby o rozłożenie na raty, częściowe wpłaty. Uznanie długu przerywa bieg przedawnienia, więc warto je mieć.
6. Orzeczenie, jeśli jest. Wyrok albo nakaz zapłaty ze stwierdzeniem prawomocności, tytuł wykonawczy, postanowienia komornika.
7. Pełnomocnictwo. Jeśli wystawiasz dług w imieniu klienta, na przykład jako biuro rachunkowe albo kancelaria.

Dokumenty trafiają do prywatnego pokoju danych, nigdy na stronę publiczną. Kupujący ogląda je po umowie poufności ze znakiem wodnym swojej firmy, a Ty widzisz dziennik każdego odczytu. Szczegóły na stronie bezpieczeństwo.

Najczęstsze powody odrzucenia oferty

• Wezwanie do zapłaty wysłane niedawno, mniej niż 30 dni przed publikacją.
• Brak dowodu wysłania wezwania.
• Skan bez warstwy tekstowej albo z nieczytelnym NIP, kwotą lub datą, przez co nie da się porównać danych z ofertą.
• Termin przedawnienia kończy się w ciągu 60 dni.
• Dłużnik ma wpis w Krajowym Rejestrze Zadłużonych.
• W nazwie dokumentu pojawiają się słowa wskazujące na kredyt bankowy, leczenie albo alimenty.

Kreator sprawdza te warunki przed publikacją i pokazuje, co poprawić, zamiast odrzucać ofertę bez wyjaśnienia.

Od czego zacząć

Sprawdź najpierw, ile Twój dług może być wart, w narzędziu wycena wierzytelności. Jeśli spełnia warunki z tego poradnika, przejdź przez kreator opisany na stronie sprzedaż długu. Wycena jest bez konta, a pierwszy szkic oferty z pełną walidacją warunków przygotujesz bez opłat po rejestracji.